Autorzy
Tytuł
Streszczenie
Wprowadzenie. W świetle zasadniczych przemian o charakterze przełomowym, związanych z cyfryzacją zarówno informacji o produktach żywnościowych, jak i cyfryzacją dietetyki, celem pracy jest krytyczna analiza obecnie stosowanych systemów informacji o składnikach żywności, ich ocena pod kątem zastosowań cyfrowych, a następnie zaproponowanie spójnego systemu oceny wartości bioaktywnej żywności, indeksacji i certyfikacji do zastosowań w cyfrowej dietetyce. Praca ma charakter koncepcyjnosystemowy.
Wyniki i wnioski. Przeprowadzono przegląd indeksów i wskaźników stosowanych obecnie do oceny dietetycznej żywności i określono ich przydatność do zastosowań w cyfrowej dietetyce. Poddano krytycznej ocenie powszechnie stosowany wskaźnik NUTRI-SCORE, a także systemy bateryjne stosowane we Włoszech i Wielkiej Brytanii. Jako podstawę do cyfryzacji wykorzystano system certyfikacji żywności F-Food. Unijny znak certyfikujący F-Food posługuje się jako kryterium dostępu trzema profilami: korzystnych składników bioaktywnych (warunkiem jest posiadanie co najmniej jednego oświadczenia żywieniowego), niekorzystnych składników i niekorzystnych procesów produkcyjnych. Informację o produktach posiadających znak F-Food poddano cyfryzacji, tworząc Katalog F-Food z etykietami cyfrowymi oraz zestawem indeksów oceniających biopotencjał. System F-Food bazuje na unijnym prawie żywnościowym dotyczącym oświadczeń żywieniowych, w szczególności dawek referencyjnych („znaczącej ilości”) równych w ogólności 15 % referencyjnej wartości spożycia. Pojęcie dawek referencyjnych wykorzystano dla określenia indeksów syntetycznych (zagregowanych) oceniających potencjał i walory dietetyczne produktów. W pracy zaprezentowano triadę syntetycznych indeksów dietetycznych – indeks gęstości energetycznej (EDI), indeks potencjału bioaktywnego (BPI) i indeks gęstości odżywczej (NDI), stanowiące cenne źródło informacji zarówno o wartości energetycznej, jak i odżywczej żywności do zastosowań w cyfrowej dietetyce. Zaproponowano wykorzystanie Witryny Superżywności jako graficznej reprezentacji posiadanej przez produkty wartości odżywczej. Witryna porządkuje produkty wedug Indeksu BPI (i pomocniczo NDI), pozwalając pogrupować produkty ubogie i najbogatsze w bioskładniki oraz wysoko- i niskokaloryczne.
Słowa kluczowe
cyfrowa dietetyka, NUTRI-SCORE, indeks dietetyczny, znak F-Food, Witryna Superżywności
