Wprowadzenie. Celem artykułu jest krytyczna ocena zasadności wykorzystywania oceny organoleptycznej jako kryterium decyzji urzędowych w kontroli jakości handlowej miodu w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem kryterium „smaku charakterystycznego dla odmiany”. W pracy przeprowadzono analizę piśmiennictwa naukowego oraz przepisów krajowych, unijnych i dokumentów Codex Alimentarius odnoszących się do jakości, autentyczności i urzędowej oceny miodu.
Wyniki i wnioski. Wykazano, że ocena organoleptyczna ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ umożliwia identyfikację wad i wstępne różnicowanie partii, jednak jej przydatność decyzyjna jest ograniczona przez naturalną zmienność miodu, wpływ pochodzenia botanicznego i geograficznego oraz brak jednoznacznych wzorców typowości odmianowej. Szczególne trudności dotyczą stosowania kryteriów opisowych i niedookreślonych, które mogą prowadzić do rozbieżnych ocen tej samej partii oraz zwiększać ryzyko błędnych decyzji administracyjnych. Analiza wykazała ponadto, że regulacje UE i Codex Alimentarius odnoszą cechy smakowo-zapachowe głównie do identyfikacji wad, a nie do pozytywnego wzorca odmianowego. W przypadkach spornych konieczne jest zatem włączenie badań fizykochemicznych i instrumentalnych jako etapu potwierdzającego. Zaproponowano dwuetapowy model postępowania, w którym ocena organoleptyczna pełni funkcję przesiewową, natomiast rozstrzygnięcie opiera się na całości materiału dowodowego, obejmującego wyniki badań analitycznych i dokumentację pochodzenia. Przyjęcie takiego modelu może zwiększyć przewidywalność postępowań, ograniczyć ryzyko błędnych rozstrzygnięć oraz wzmocnić spójność systemu kontroli urzędowej miodu.